چکیده

باستان‌شناسی دریایی در پی یافتن آثاری از زندگی انسان در اعماق آب‌ها و تعامل او با اقیانوس‌ها، دریاها و دریاچه‌ها به شاخه‌ای جذاب از باستان‌شناسی تبدیل گشته و به مرور زمان ضمن تطبیق با فناوری‌های نوین علمی جایگاهی در خور توجه در مطالعات علمی پیشینه انسان پیدا کرده است. اولین کاوش‌های دریایی با استفاده از غواصانی که به دلیل عدم تحمل فشار بالای آب تا عمق محدودی قادر به پیشروی بوده و در مراحل بعدی با استفاده از فناوری‌های ابتدایی و بسیار ساده صورت می‌پذیرفت اما با ورود ربات‌های هوشمند یا همان شناورهای مستقل بدون سرنشین به باستان‌شناسی زیرآب تحولی شگرف در این رشته رقم زده شد، AUV‌ها (Autonomous Underwater Vehicle) که در حال حاضر عنصر جدایی ناپذیر تحقیقات دریایی و نقشه‌برداری از سایت‌های زیرآب می‌باشند نه تنها به مرور جایگزین نیروی انسانی و کاهش خطرات احتمالی آن گردیدند بلکه پکیجی کامل از تجهیزات اکتشاف در اعماق بالا را به فراخور نیاز همچون دستگاه‌های جانبی برای نمونه‌برداری از داده‌های غیرقابل دسترس، پاک‌سازی محوطه از رسوبات، سنسورهای فوق‌پیشرفته ، حسگرهای بیولوژیک و طیف‌سنج‌های جرمی فراهم آورده و بدون دسترسی مستقیم انسان و آسیب‌رساندن به محوطه باستانی، امکان بررسی برخط محیط‌هایی را ایجاد می‌کنند که تا پیش از آن در مواردی نادر و تنها با انتقال داده ها به آزمایشگاه قابل مطالعه بودند. در این مقاله سعی بر آن است تا با نگاهی به ابداع و تاریچه استفاده از این ربات‌ها به معرفی کامل آنها حتی از منظر فنی پرداخته و پس از آن مروری بر پروژه‌های مختلفی که با استفاده از این تکنولوژی به نتایج بسیار جالب‌توجهی در حیطه باستان‌شناسی دریایی و پیشبرد اهداف آن نائل گردیده داشته باشیم.

کليدواژه ها

باستان شناسی دریایی، AUV، شناور، فناوری، اکتشافات زیرآب

کد مقاله / لینک ثابت به این مقاله

برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است :

نحوه استناد به مقاله

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
افتخاری، سوده، 1400، کاربرد شناورهای مستقل زیرآب (AUV) در باستان‌شناسی دریایی، دومین کنفرانس ملی دوسالانه باستان شناسی و تاریخ هنر ایران، http://openaccess.ir/c/arcart2/paper_76009

دیگر مقالات این رویداد

تبیین نقش معادن در توسعه شهری نیشابور از آغاز اسلام تا عصر سلجوقیان

آشنایی با کاربرد ممهور سازی اسناد و کالاها در دوره ساسانیان

شیوه‎های نقش‎اندازی قاب‎های مرواریدی (مدالیون‎ها) بر پارچه‎های مشهور ساسانی

بررسی و معرفی محوطه های پیش از تاریخی پس کرانه های شمالی خلیج فارس (مطالعه موردی: شهرستان های لامرد و مهر)

نگاهی به صابئین مندائی از دیدگاه تاریخی و باستان شناسی

جهانی‌شدن اقتصاد بر مبنای شکل‌گیری جمعیت‌های انسانی در اوراسیا

به کارگیری روش تئوری های برخاسته از زمینه در مرمت و احیای بافت های تاریخی

بررسی نقش دیانت، صدارت و تجارت بر توسعه و گسترش شهر یزد در دوره اسلامی

شناسایی مَسلحه های مازندران بر اساس منابع تاریخی و پژوهش های باستان شناسی (حدفاصل نکا تا ساری)

تحلیل گونه شناختی نقوش آجرکاری ها و گچ بری های بی بدیل سلجوقی امام زاده نور گرگان