چکیده

کلمه تئاتر (theater) در اصل مشتق از واژه تئاترون (theatron) است که جزء اول آن تئا (thea) به معنای تماشا کردن یا محل تماشا و مشاهده است. ریشه این مفهوم به زمان های دور باز می گردد که تماشاگران بر شیب تپه ای می نشستند و مراسمی مذهبی و آئینی را که با تشریفاتی خاص در پای همان تپه و اغلب در مجاورت یک مقبره مقدس یا معبد انجام می شد، مشاهده می کردند. اگرچه واژه تئاتر، به لحاظ لغوی، ریشه‌ای یونانی دارد و برای اولین بار نیز در یونان باستان معمول و متداول گشت لیکن برپائی عملِ نمایش و تماشای آن از سوی مردم، برای اولین بار از سوی مصریان باستان انجام گرفت. با استناد به شواهد باستان شناختیِ مکشوفه از مصر باستان، حدود هزار سال قبل از ظهور و شکوفائی تئاتر در یونان باستان، بین سالهای 1849 تا 1887 قبل از میلاد، فرعون وقت مصر دستور داد تا معبدی را برای نیایش اوزیرس (Ozires) خدای سرزمین مردگان، در شهر ابیدوس (Obidous) بسازند و در آن، رستاخیز و زندگی مجدد او را برای مردم به نمایش بگذارند. در ادبیات باستان شناسی یونان باستان، تئاتر یا تئاترون به ساختمانی گفته می شود که عملِ نمایش و تماشای آن از سوی مردم، در داخل این ساختمان انجام می شد. این ساختمان ها عمدتاً در دامنه‌ی تپه‌های مشرف به شهرها ساخته می شدند و سازندگان تئاترها سعی می کردند با استفاده از شیب طبیعی دامنه های تپه، سکوهای تماشاگران را به گونه ای چیدمان نمایند که حضار بر سن اصلی نمایش تسلط بصری داشته باشند. خاستگاه اولیه‌ی این گونه ساختمان ها یعنی تئاتر یا تئاترون، به یونان باستان برمی گردد که بعدها و با ظهور رومیان به اوجِ شکوفائی و تکامل می رسند. علاوه بر کشورهای یونان، ترکیه و ایتالیا، تعدادی تئاتر یا تئاترون در شمال و غرب سوریه شناسایی شده‌اند که قدمت آن‌ها به نیمه دوم قرن اول میلادی تا نیمه دوم قرن سوم میلادی می رسد. پژوهش حاضر که بر اساس هدف از نوع تحقیقات بنیادی و بر اساس ماهیت و روش از نوع تحقیقات تاریخی است، سعی دارد تا با مطالعه‌ی تئاترهای برجای مانده از دوران استیلای رومیان در کشور سوریه، ضمن بررسی ویژگی‌های معماری یکایک آن‌ها، تأثیر و تأثر متقابلِ فرهنگ و هنر سوریه و روم را بر تئاترهای رسمی رومی مورد سنجش و ارزیابی قرار دهد. یافته‌های تحقیق مؤید آن است که هنر و فرهنگ روم باستان تأثیری عمیق و نافذ بر باورهای دینی و زندگی اجتماعی مردمان سوریه داشته است.

کليدواژه ها

تئاتر، سوریه، امپراتوری روم، لاذقيه، افاميا

کد مقاله / لینک ثابت به این مقاله

برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است :

نحوه استناد به مقاله

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
رشید لبنیه، محمد، مهرآفرین، رضا، 1400، پژوهشی در تئاترهای رومی در شمال و غرب سوریه، دومین کنفرانس ملی دوسالانه باستان شناسی و تاریخ هنر ایران، http://openaccess.ir/c/arcart2/paper_75983

دیگر مقالات این رویداد

گونه شناسی ، تحلیل کالبدی و تاریخی دارالاماره های منطقه بختیاری (نمونه موردی : دشت لالی)

تحلیل مد لباس در عصر بیزانس (امپراطور ژوستینین) در تابلوهای معرق

بررسی فرآیند تحول نقشه های کاداستر (حدنگاری) و کاربردهای آن در باستان شناسی

بازتاب نگرش محیط زیستی بر جام زرین «افسانه زندگی بزکوهی» مارلیک

از هگمتانه تا نوشیجان ( یک راه باستانی)

کاربرد مستند نگاری مجازی برای محافظت از آثار کاغذی موزه ها نمونه مطالعاتی برگی از خمسه جامی موزه ملک

بر هم کنش متن و نگاره های داستان زال و رودابه در مکاتب نگارگری ایران، هند و عثمانی

شمن و هنر اجرا (پرفورمنس آرت)

خوانش جامعه هرات در عصر کمال‌الدین بهزاد، بر اساس نگاره هارون‌الرشید در حمام

عصر شهرنشینی و نقش ازدواج‌های سیاسی در همگونی مواد و پیوندهای فرهنگی