چکیده

باورهاي مردم پيرامون آسمان و زمين و اهميت آنها در زندگي مردمان باستان به ويژه در زندگي کشاورزي، باعث شکل گرفتن اعتقادات خاصي شد و اسطوره ها و انديشه هاي ويژه در ذهن مردمان به وجود آمد؛ به ويژه زماني که انسان اوليه وارد زندگي کشاورزي گرديد و به اهميت تابش خورشيد و بارش باران پي برد و هست و نيست خود را وابسته به آن ديد. از اينجا بود که به پرستش آسمان و زمين و عناصر موجود در آن پرداخت و آيين هايي پيرامون ستايش خدايان آفريد. در همين راستا نمادهايي به آسمان، زمين، ماه و خورشيد اختصاص داد و به صورت نمادين به بيان انديشه هايش پرداخت. با اختراع سفال بستر مناسبي براي بيان انديشه هايش يافت و روي سفال ها به نقش زدن تفکراتش پرداخت. اين هنگام زماني است که انسان شروع به نقش اندازي روي سفال پرداخت (يعني از دوره نوسنگي)، اما هزاره چهارم ق.م (دوره مس سنگي)، اوج اعتلاي هنر نقاشي روي سفال است. که طی پژوهش حاضر تلاش شده است نمادهای هندسی در نقوش سفال های شوش I و II با توجه به منابع موجود که به روش تحقیق کتابخانه‌ای صورت گرفته، طبقه‌بندی و معرفی شوند، سپس با مفاهیم این نمادها در اساطیر ایران باستان مقایسه گردند. می توان گفت که طرح ها و نقوش سفالینه های پیش از تاریخ به ویژه از دوران مس سنگی به بعد، عموماً به آسمان، ماه و باران نسبت داده می شوند و تدریجاً نمادهای خورشید و سپس صورت های فلکی نیز به آن اضافه شده است. در واقع تمام این نقوش و نشانه های بازمانده بر روی سفالینه ها مشخص کننده ی جنبه هایی از دستاوردهای علم نجوم است که با باور مردمان باستان آمیخته بود.

کليدواژه ها

نقوش سفال، شوش I و II، اساطیر ایران باستان، نمادهای هندسی

کد مقاله / لینک ثابت به این مقاله

برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است :

نحوه استناد به مقاله

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
شبانپور، پریسا، عباس نژاد سرستی، رحمت، 1400، بررسی نمادهای هندسی مرتبط با اجرام سماوی بر روی سفالینه های شوش I و II و مقایسه تطبیقی آنها با اساطیر ایران باستان، دومین کنفرانس ملی دوسالانه باستان شناسی و تاریخ هنر ایران، http://openaccess.ir/c/arcart2/paper_75949

دیگر مقالات این رویداد

مروری بر نظریات مطرح شده درباره ی تدفین نئاندرتال ها

بررسی و شناخت تئاترهاى رومى در جنوب سوريه و تأثیر فرهنگی آن در خاور نزدیک

تحلیلی بر ماهیت و کارکرد مهره های سنگی در فرهنگ جیرفت

نسخ خطی و ارتباط آن با هنر تذهیب (مطالعه تطبیقی در سه دوره تیموری، صفویه و قاجار)

بررسی و تحلیل گونه شناسی آثار سفالی محوطه اسلامی انداجین همدان در ادوار سلجوقی و ایلخانی

بررسی و مطالعه‌ی باستان‌شناسانه‌ی آرامگاه برجی امام‌زاده هود درگزین، همدان

مطالعه تطبیقی شواهد طریقت در معماری مقبره شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین اردبیلی

ترسیم عجایب نگاری داستان سلیمان نبی با نظر به روایت استعاری پل ریکور

بررسی ریزساختاری و تکنولوژی ساخت شیشه های به دست آمده از تپه ی مادآباد با رویکرد باستان سنجی

باستان شناسی پارینه سنگی در جنوب شرق ایران