چکیده

تصوف و عرفان از مهم ترین جریان های فکری و معنوی اثرگذار بر هنر ایران بوده است. در طریق صوفیه جهت رسیدن به کمال مطلوب، مراتب و مقاماتی وجود دارد که هر یک از عرفا با توجه به مقام معنوی و میزان دریافت خود از طریقت، آنها را برشمرده و نامگذاری کرده اند. تصوف از طریق آیین فتوت و جوانمردی به هنرها و صنایع راه پیدا کرده و از این طریق نفوذ خود را در معماری نمایان ساخت. شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین اردبیلی هر دو از چهره های معروف تصوف در ایران بوده اند که ساخت بنای مقبره ی هر دوی آنها طبق رویا و خوابی بوده است که بر سازندگان این بناها الهام شده است. عطار نیشابوری عارف بزرگ اهل طریقت از هفت شهر عشق نام می برد و آنها را طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت و فقر و فنا نامگذاری کرده است که در اینجا برای بررسی شواهد طریقت در معماری مقبره شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین اردبیلی، هفت شهر عشق عطار را برگزیده-ایم. به نظر می رسد همانگونه که شیخ صفی الدین اردبیلی طریقت زاهدیه را به طریق صفویه منتقل کرد انتظار می رود شواهد طریقت در معماری بنای مقبره ی هردوی آنها نیز به یک شکل بوده باشد. جست وجوی هفت وادی عشق عطار در معماری مقابر یکی از عرصه های نمود تأویل پذیری معماری مقابر است که هفت جز معماری را نمادی از هفت شهر عشق می داند زیرا هدف نهایی سالک طریق عشق با زائر یکی است و آن وصال معشوق است. این مقاله به شیوه ی کیفی انجام شده است. در واقع، یک تحقیق تفسیری مبتنی بر روش تفسیری پدیدارشناسانه است که به صورت توصیفی - تحلیلی با هدف فرآیند معنا و درک طریقت در اجزای معماری مقبره شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین به نگارش درآمده و شیوه گردآوری اطلاعات به طریق اسناد تاریخی و شواهد باستانی بوده است.

کليدواژه ها

تفکر طریقت، شیخ زاهد گیلانی، شیخ صفی الدین اردبیلی، معماری، هفت وادی طریقت.

کد مقاله / لینک ثابت به این مقاله

برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است :

نحوه استناد به مقاله

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
تقوی، عابد، مستعلی زاده، مریم، 1400، مطالعه تطبیقی شواهد طریقت در معماری مقبره شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین اردبیلی، دومین کنفرانس ملی دوسالانه باستان شناسی و تاریخ هنر ایران، http://openaccess.ir/c/arcart2/paper_75941

دیگر مقالات این رویداد

بررسی شمایل‌نگاری مُهرها و اثرمُهرهای مکشوف از مطالعات باستان‌شناختی تپه گیان نهاوند

پارینه سنگی جنوب غربی ایران

تجزیه عنصری سکه های ناصرالدین شاه قاجار ضرب شده در سیستان به روش پیکسی

بازتاب نگرش محیط زیستی بر جام زرین «افسانه زندگی بزکوهی» مارلیک

عصر شهرنشینی و نقش ازدواج‌های سیاسی در همگونی مواد و پیوندهای فرهنگی

معرفی هنر از یاد رفته‌ی عکاسی و مقایسه‌ی آن با هنر استنسیل

مطالعه وبررسی کوبه درب های دوره قاجار در بافت تاریخی بیرجند

نگاهی اجمالی به زندگانی محمد بن خفیف شیرازی و معرفی ضرابخانه شیخ کبیر در دوره ایلخانان مغول

گونه شناسی سفال عصر آهن محوطه گورستانی تندوین تالش

باستان شناسی پارینه سنگی در جنوب شرق ایران